GST કાઉન્સિલની 56મી બેઠક બાદ સરકારે જે મોટા નિર્ણયો લીધા છે, તે સામાન્ય માણસ માટે મોટી રાહત લઈને આવ્યા છે. અત્યાર સુધી જે GSTનું માળખું જનતા પર બોજ બની રહ્યું હતું, તેમાં આખરે મોટા ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. સરકારના આ નિર્ણયને લોકો ‘જનતાની જીત’ તરીકે જોઈ રહ્યા છે.
એક સમયે, દેશના દરેક ઉત્પાદન પર 28% જેટલો તોતિંગ GST લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો, જે સામાન્ય માણસની જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓને મોંઘી બનાવી રહ્યો હતો. AC, ટીવી, કાર જેવી વૈભવી ગણાતી ચીજો પર જ નહીં, પરંતુ ઘણી એવી વસ્તુઓ પર પણ ઊંચો કર લાગતો હતો જે ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગ માટે જરૂરી હતી. સરકારના આ નિર્ણય સામે લોકોમાં ભારે અસંતોષ હતો.
પરંતુ, હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ રહી છે. તાજેતરમાં મળેલી GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં, સરકારે પોતાનું વલણ નરમ પાડ્યું છે. ખાસ કરીને, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના કડક વલણ અને 50% ટેરિફ લાદવાના નિર્ણય બાદ, મોદી સરકારે GST દરમાં પીછેહઠ કરવી પડી છે. આખરે, સરકારને સમજાયું છે કે ઊંચા કર દરો દેશના આર્થિક વિકાસ અને વેપાર માટે પણ નુકસાનકારક છે.
ચાલો, જાણીએ કે આ નવા સુધારાઓથી જનતાને શું ફાયદો થશે.
રોજિંદા ઉપયોગની વસ્તુઓ: હેર ઓઇલ, સાબુ, શેમ્પૂ, ટૂથપેસ્ટ, સાયકલ જેવી સામાન્ય માણસની વસ્તુઓ પરનો GST 18% થી ઘટાડીને 5% કરવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયથી આ વસ્તુઓ સસ્તી થશે અને ગ્રાહકોને સીધો ફાયદો થશે.
ખાદ્ય પદાર્થો: પેકેજ્ડ નમકીન, પાસ્તા, ઇન્સ્ટન્ટ નૂડલ્સ, ચોકલેટ, કોફી અને ઘી જેવી લગભગ તમામ ખાદ્ય ચીજો પરનો GST 12% થી ઘટાડીને 5% કરવામાં આવ્યો છે.
વીમા અને આરોગ્ય: સૌથી મોટી રાહત આરોગ્ય અને જીવન વીમા પોલિસી પર મળી છે. તમામ વ્યક્તિગત આરોગ્ય અને જીવન વીમા પોલિસી પરનો GST માફ કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, ઘણી જીવનરક્ષક દવાઓ પરનો GST પણ 12% થી ઘટાડીને શૂન્ય ટકા કરવામાં આવ્યો છે.
વાહન અને ઉદ્યોગ: નાની કાર, મોટરસાયકલ અને બસ-ટ્રક જેવા વાહનો પરનો GST 28% થી ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યો છે. આનાથી પરિવહન ક્ષેત્રને વેગ મળશે. સિમેન્ટ પર પણ GST 28% થી ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યો છે, જે બાંધકામ ક્ષેત્ર માટે રાહતરૂપ છે.
જોકે, એક વાત અહીં નોંધવી જરૂરી છે કે પાન મસાલા, ગુટખા, સિગારેટ જેવા તમાકુ ઉત્પાદનો પરનો હાલનો ઊંચો GST દર યથાવત રાખવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણય વળતર ઉપકર ખાતા હેઠળની લોન અને વ્યાજની ચૂકવણી પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી લાગુ રહેશે.
આ નવા નિયમો 22 સપ્ટેમ્બર, 2025થી અમલમાં આવશે. આ સુધારાઓ માત્ર ગ્રાહકો માટે જ નહીં, પરંતુ વેપાર-ઉદ્યોગ માટે પણ ફાયદાકારક સાબિત થશે, કારણ કે આનાથી વેપાર કરવાની સરળતા વધશે. જોકે, સવાલ એ થાય છે કે જે રાહત આજે મળી રહી છે, તે પહેલા શા માટે આપવામાં ન આવી? શું વિદેશી દબાણ વગર સરકાર જનતાની મુશ્કેલીઓને સમજી શકતી નથી?
સરકારના આ નિર્ણયો આવકાર્ય છે, પરંતુ હવે જોવાનું એ છે કે આ ફેરફારોથી અર્થતંત્રમાં કેટલો સુધારો થાય છે અને સામાન્ય માણસને કેટલી વાસ્તવિક રાહત મળે છે.
