🇮🇳 ‘વિરાસત તેમજ વિકાસ’: ભારતની 6 શાસ્ત્રીય ભાષાઓના સંવર્ધન માટે સરકારે શું કર્યું? જાણો વારસો અને પ્રગતિનો સંગમ!

‘વિરાસત તેમજ વિકાસ’ – ભારતના પ્રધાનમંત્રીનો આ પ્રેરણાદાયી મંત્ર દેશના સમૃદ્ધ વારસાને પ્રગતિશીલ વિકાસ સાથે સંતુલિત કરવાના સારને વ્યક્ત કરે છે. આ વિઝનનું જીવંત પ્રતીક છે ભારતની છ શાસ્ત્રીય ભાષાઓ: સંસ્કૃત, તમિલ, તેલુગુ, કન્નડ, મલયાલમ અને ઓડિયા.

ભારતીય શાસ્ત્રીય ભાષાઓ: સંસ્કૃતિનો બૌદ્ધિક ખજાનો

આ ભાષાઓ માત્ર સંચારનું માધ્યમ નથી, પરંતુ તે આપણી સંસ્કૃતિના અમૂલ્ય બૌદ્ધિક અને સાંસ્કૃતિક ખજાનાનું પ્રદર્શન કરે છે. ભારત સરકારે આ ભાષાઓના સંવર્ધન, દસ્તાવેજીકરણ અને પ્રસારણ માટે વ્યાપક પ્રયાસો શરૂ કર્યા છે.

CIIL (સેન્ટ્રલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઇન્ડિયન લૅંગ્વેજીસ) મૈસૂર હેઠળ આ ભાષાઓ માટે વિશેષ સેન્ટર્સ ઑફ એક્સેલન્સ (CES)ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે.

તમિલ માટે ચેન્નાઇમાં, તેલુગુ માટે નેલ્લોરમાં, કન્નડ માટે બેંગલુરુમાં, મલયાલમ માટે તિરુરમાં અને ઓડિયા માટે ભુવનેશ્વરમાં કેન્દ્રો કાર્યરત છે.

આ કેન્દ્રો સંશોધન, શિક્ષણ, દસ્તાવેજીકરણ અને પ્રસારણ જેવા ચાર મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં કાર્ય કરે છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય પ્રાચીન ગ્રંથો, હસ્તપ્રતો અને શિલાલેખોના અભ્યાસને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

નવીનતમ સમાવેશ: વિસ્તરતો વારસો

આ છ ભાષાઓ ઉપરાંત, સરકારે ભારતના બૌદ્ધિક વારસાને આકાર આપવામાં તેમની ભૂમિકાને માન્યતા આપીને મરાઠી, પાલી, પ્રાકૃત, આસામી અને બંગાળીને પણ શાસ્ત્રીય ભાષાનો દરજ્જો આપવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણય દર્શાવે છે કે સરકાર દેશના બહુભાષીય વારસાને જાળવવા માટે કેટલું સમર્પણ ધરાવે છે.

ગુજરાતી ભાષાનું સ્થાન: એક સ્પષ્ટતા

PIB ની પ્રેસનોટમાં ગુજરાતી ભાષાને શાસ્ત્રીય ભાષાનો દરજ્જો આપવા અંગે કોઈ ઉલ્લેખ નથી. હાલમાં, આ દરજ્જો સંસ્કૃત, તમિલ, તેલુગુ, કન્નડ, મલયાલમ અને ઓડિયા પાસે છે અને મરાઠી, પાલી, પ્રાકૃત, આસામી અને બંગાળી માટે પ્રક્રિયા વિચારણા હેઠળ છે.

ગુજરાતી ભાષાની સમૃદ્ધિ નિઃશંકપણે ખૂબ જ ગૌરવપૂર્ણ છે. તે આર્ય ભાષા પરિવારની એક સમૃદ્ધ ભાષા છે, જેમાં આદિકવિ નરસિંહ મહેતાથી લઈને મહાત્મા ગાંધી સુધીના સાહિત્યનો ભવ્ય વારસો છે. તેના સાહિત્યનો ઇતિહાસ 12મી સદીથી શરૂ થાય છે, જે તેની પ્રાચીનતા અને સમૃદ્ધિ દર્શાવે છે. જોકે, શાસ્ત્રીય ભાષાના દરજ્જા માટેના અમુક ચોક્કસ માપદંડો છે (જેમ કે 1500-2000 વર્ષનો ઇતિહાસ, પ્રાચીન સાહિત્યનો વારસો જે બોલચાલની ભાષાથી અલગ હોય વગેરે). પ્રેસનોટમાં આ વિશે કોઈ સરખામણી કે માહિતી નથી, પરંતુ એક રાષ્ટ્ર તરીકે આપણે આપણી દરેક ક્ષેત્રીય ભાષા, પછી તે ગુજરાતી હોય કે અન્ય, તેના સાંસ્કૃતિક યોગદાનને પ્રોત્સાહન આપવું અનિવાર્ય છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, પ્રધાનમંત્રી મોદીના પ્રયાસો સાંસ્કૃતિક આત્મનિર્ભરતા અને રાષ્ટ્રીય એકતાના વ્યાપક દ્રષ્ટિકોણને મજબૂત બનાવી રહ્યા છે. ભાવિ પેઢીઓ માટે આ ભાષાઓનું રક્ષણ કરીને, ભારત તેના ઐતિહાસિક અવાજોને આધુનિક, આત્મવિશ્વાસપૂર્ણ ભારતમાં ગુંજતા રાખી રહ્યું છે.