નવી દિલ્હી: ભારતીય સંરક્ષણ ક્ષેત્રે ‘ડિજિટલ ઇન્ડિયા’ની એક મોટી લહેર આવી છે! દેશના દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા કરનાર ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડ (ICG) હવે કાગળના ઢગલામાંથી બહાર આવીને સંપૂર્ણપણે ટેક્નોલોજી-ડ્રિવન (Technology-Driven) ભવિષ્ય તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.
ICG એ ડિજિટલ શાસનને મજબૂત કરવા માટે NeGD (નેશનલ ઈ-ગવર્નન્સ ડિવિઝન) અને MeitY (ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી મંત્રાલય)ના લોકપ્રિય પ્લેટફોર્મ DigiLocker સાથે હાથ મિલાવ્યા છે. આ ભાગીદારી સંરક્ષણ દળોના ડિજિટાઇઝેશનમાં એક માઇલસ્ટોન સાબિત થશે!
કોસ્ટ ગાર્ડ અને NeGD વચ્ચે તાજેતરમાં (27 ઓક્ટોબર, 2025ના રોજ) MoU (સમજૂતી કરાર) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે, જેની અસર જવાનોના વહીવટી કાર્ય પર બહુ મોટી થશે:
દસ્તાવેજોની સુરક્ષા અને સરળતા: હવે કોસ્ટ ગાર્ડના જવાનોના સર્વિસ રેકોર્ડ્સ, ટ્રેડ અને અનુભવ સર્ટિફિકેટ, તાલીમ સર્ટિફિકેટ વગેરે દસ્તાવેજો ડિજિટલ રીતે હસ્તાક્ષરિત (Digitally Signed) અને ચકાસણીપાત્ર (Verifiable) ફોર્મેટમાં સીધા DigiLocker દ્વારા જારી કરવામાં આવશે.
પેપરવર્કમાંથી મુક્તિ: આ ઇન્ટિગ્રેશનથી શારીરિક કાગળિયાં (Physical Paperwork) ની જરૂરિયાત લગભગ સમાપ્ત થઈ જશે, જેનાથી સમય અને સંસાધનોની મોટી બચત થશે.
ઝડપી વેરિફિકેશન: ભરતી પ્રક્રિયા દરમિયાન ઉમેદવારોના શૈક્ષણિક દસ્તાવેજોની ચકાસણી પણ હવે ડિજિટલ માધ્યમથી થશે, જેનાથી પારદર્શિતા અને વિશ્વસનીયતા વધશે.
ડેટાની અખંડિતતા: DigiLocker દ્વારા ડેટાની અખંડિતતા (Data Integrity) સુનિશ્ચિત થશે અને પ્રમાણિત ડિજિટલ રેકોર્ડ્સની અધિકૃત ઍક્સેસ ગમે ત્યારે, ગમે ત્યાંથી મળી શકશે.
NeGDના CEO શ્રી નંદ કુમારમે જણાવ્યું કે, “આ MoU સંરક્ષણ સેવાઓમાં વ્યાપક ડિજિટલ પરિવર્તન તરફનું એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું છે. તે ટેક્નોલોજી દ્વારા સંસ્થાઓને સશક્ત બનાવવાના સરકારના વિઝન સાથે સુસંગત છે.”
આ પહેલ ફક્ત વર્તમાન રેકોર્ડ્સ પૂરતી મર્યાદિત નથી. ભવિષ્યમાં, આ સિસ્ટમમાં કલ્યાણ (Welfare) અને પેન્શન (Pension) સંબંધિત વર્કફ્લોને પણ સામેલ કરવામાં આવશે. આનાથી કોસ્ટ ગાર્ડ માટે એક સમાન (Unified) અને સુરક્ષિત ડિજિટલ ડોક્યુમેન્ટેશન ઇકોસિસ્ટમ તૈયાર થશે.
જાણવા જેવું: DigiLocker એ ભારતની ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI) નો એક મુખ્ય ભાગ છે. અત્યાર સુધીમાં 600 મિલિયનથી વધુ નોંધાયેલા વપરાશકર્તાઓ અને 8 બિલિયનથી વધુ જારી કરાયેલા દસ્તાવેજો સાથે, તે ભારતમાં ડિજિટલ ડોક્યુમેન્ટેશન માટેનો એક રાષ્ટ્રીય બેન્ચમાર્ક બની ગયો છે.
ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડનું આ પગલું દર્શાવે છે કે કેવી રીતે સંરક્ષણ સેવાઓ પણ ઝડપથી આધુનિકીકરણ (Modernization) અને ડિજિટલ સશક્તિકરણ (Digital Empowerment) તરફ આગળ વધી રહી છે!
