કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દમણના કચીગામ પોલીસે ₹ 5.59 લાખની સાયબર ફ્રોડનો મોટો કેસ ઉકેલી કાઢ્યો છે, જેણે Technical investigation અને Interstate coordination નો ઉત્તમ નમૂનો પૂરો પાડ્યો છે.
કચીગામ પોલીસ સ્ટેશનમાં 12/12/2024 ના રોજ ભારતીય ન્યાય સંહિતા, 2023 ની કલમ 318(4) અને 335(3) હેઠળ FIR નંબર 51/2024 નોંધવામાં આવી હતી. ફરિયાદ કરનાર અજય રામસિંગર સિંહ, પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) ના PNB ONE મોબાઈલ એપ્લિકેશન દ્વારા તેમનું ખાતું ચલાવે છે. 8 ડિસેમ્બર, 2024 ના રોજ, તેઓ મરોલી, નવસારી ખાતે હતા ત્યારે તેમને ₹ 1,62,000 ડેબિટ થયાનો એક SMS મળ્યો. થોડા સમય પછી, ત્યારબાદ કુલ મળીને, ફરિયાદી સાથે ₹ 5,59,999/- ની છેતરપિંડી થઈ હતી.
ઝડપી તપાસ અને મોટી ધરપકડ:
વિગતવાર Technical analysisના આધારે, છેતરપિંડીનો પત્તો રિયાજુદ્દીન અંસારીના બેંક ખાતા સુધી પહોંચ્યો. તપાસમાં બહાર આવ્યું કે મોહમ્મદ રિયાઝ અંસારીએ છેતરપિંડીના નાણાં ટ્રાન્સફર કરવા માટે નકલી બેંક ખાતું ખોલવામાં મદદ કરી હતી.
શશી કુમાર સિંહ, SHO, કચીગામ પી.એસ. ના નેતૃત્વ હેઠળની એક પોલીસ ટીમ, જેમાં હેડ કોન્સ્ટેબલ-અનિમેષ ઠક્કર, પોલીસ કોન્સ્ટેબલ-પ્રદીપ પટેલ, પોલીસ કોન્સ્ટેબલ-સંદીપ ભારદ્વાજ, પોલીસ કોન્સ્ટેબલ-દીપક કુમાર, હોમ ગાર્ડ-ભાવેશ પટેલનો સમાવેશ થાય છે, દમણના પોલીસ અધિક્ષક કેતન બંસલ, IPS અને SDPO, દમણ શ્રીમતી તનુ શર્મા ના સુપરવિઝન હેઠળ ઝારખંડ મોકલવામાં આવી હતી.
શરૂઆતમાં ભાગી છૂટ્યા હોવા છતાં, સ્થાનિક ગુપ્તચરની મદદથી, પોલીસ ટીમે રિયાઝ અંસારી અને રિયાજુદ્દીન અંસારી બંનેને ધનબાદ, ઝારખંડથી શોધી કાઢ્યા અને ધરપકડ કરી.
સાયબર ગુનાના મૂળ સુધી પહોંચ્યા:
પૂછપરછ દરમિયાન, આરોપીઓએ ખુલાસો કર્યો કે તેઓએ છેતરપિંડી માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલ બેંક ખાતું જામતારાના અન્ય સાયબર અપરાધીઓ, જેમ કે: મોહમ્મદ નઈમુદ્દીન, મુઝફ્ફર અંસારી અને મોહમ્મદ મંજુર ને સોંપી દીધું હતું. આ વ્યક્તિઓએ નકલી ખાતાનો ઉપયોગ કરીને છેતરપિંડીના પૈસા વાળ્યા હતા.
ત્યારબાદ, વિવિધ એજન્ટો જે વિવિધ લોન ગ્રાહકો પાસેથી રોકડ નાણાં એકત્રિત કરે છે, તેઓ આ નાણાંને ધનબાદમાં એરટેલ પેમેન્ટ બેંકો, સ્પાઇસ મની, પેનિયરબાય વગેરે જેવા સ્થાનિક CSC કેન્દ્રો પર જમા કરાવતા હતા. CSC સેન્ટરના સંચાલકો પછી આ છેતરપિંડીના પૈસા ગ્રાહકોના વિવિધ લોન ખાતાઓમાં જમા કરાવતા હતા અને ગ્રાહકો પાસેથી એકત્રિત કરાયેલ રોકડ નાણાં છેતરપિંડી કરનારાઓને સોંપવામાં આવતા હતા. આમ, તેઓ વ્યવસ્થિત રીતે છેતરપિંડીના પૈસાને રોકડમાં રૂપાંતરિત કરતા હતા.
ત્યારબાદ, જામતારામાં સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું, જ્યાં ટીમે સફળતાપૂર્વક મુઝફ્ફર અંસારીને ગામ પલ્તા, જામતારાથી ધરપકડ કરી. અન્ય બે આરોપીઓ હજુ ફરાર છે અને તેમને શોધી કાઢવા અને પકડવાના પ્રયાસો ચાલુ છે.
ધરપકડ કરાયેલા આરોપીઓ:
* મોહમ્મદ રિયાઝ અંસારી, ગામ: બારિયો, પોસ્ટ: સરકારડીહ, પી.એસ.: ગોવિંદપુર, જિલ્લો: ધનબાદ, ઝારખંડ
* રિયાજુદ્દીન અંસારી, ગામ: ગોવિંદડીહ, પોસ્ટ: કલ્યાણપુર, પી.એસ.: રાજગંજ, જિલ્લો: ધનબાદ, ઝારખંડ
* મુઝફ્ફર અંસારી, ગામ: પ્લતા, પોસ્ટ: સબનપુર, પી.એસ.: નારાયણપુર, જિલ્લો: જામતારા, ઝારખંડ
ફ્રોડની મોડસ ઓપરેન્ડી – કેવી રીતે ફસાવતા હતા?
આરોપીઓ દૂષિત APK ફાઇલો (મોબાઈલ એપ્લિકેશન્સ) બનાવતા હતા અને તેમને અજાણ્યા પીડિતોને SMS, વોટ્સએપ અથવા ઇમેઇલ દ્વારા મોકલતા હતા. એકવાર પીડિત ફાઇલ પર ક્લિક કરે, પછી તેમના મોબાઇલ ઉપકરણ પર રિમોટ એક્સેસ મેળવી લેવામાં આવતો હતો. આનાથી આરોપીઓને નીચે મુજબ કરવાની સુવિધા મળતી:
- પીડિતના બેંક ખાતાને ઍક્સેસ કરવું અને ખાલી કરવું.
- ઇન્સ્ટન્ટ લોન માટે અરજી કરવી અને ઉપાડવી.
- છેતરપિંડીના ખાતાઓમાં પૈસા ટ્રાન્સફર કરવા.
- CSC કેન્દ્રો દ્વારા ગેરકાયદેસર કમાણીને રોકડમાં રૂપાંતરિત કરવી.
ત્રણ આરોપીઓને ધનબાદ અને જામતારા, ઝારખંડથી ધરપકડ કરીને ટ્રાન્ઝિટ રિમાન્ડ પર દમણ લાવવામાં આવ્યા છે. તેમને માનનીય કોર્ટ, દમણ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા અને હાલમાં 28/07/2025 સુધી પોલીસ કસ્ટડી રિમાન્ડ હેઠળ છે. બાકીના ફરાર આરોપીઓને પકડવા માટે શોધખોળ ચાલુ છે. આ સાયબર ફ્રોડમાં સામેલ મોટા નેટવર્કને ઉજાગર કરવા માટે વધુ તપાસ પ્રગતિમાં છે.
દમણ પોલીસની નાગરિકોને અપીલ: સાયબર ફ્રોડથી બચવા શું કરવું?
દમણ પોલીસ તમામ નાગરિકોને મોબાઈલ ફોન અને ઓનલાઈન બેંકિંગ એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરતી વખતે સતર્ક અને સાવચેત રહેવાની અપીલ કરે છે. વધતી જતી સાયબર છેતરપિંડીના પ્રકાશમાં, નીચેની સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે:
- SMS, વોટ્સએપ અથવા ઇમેઇલ દ્વારા મોકલવામાં આવેલી અજાણી APK ફાઇલો અથવા એપ્લિકેશન્સ ડાઉનલોડ કરશો નહીં.
- શંકાસ્પદ લિંક્સ પર ક્લિક કરવાનું અથવા તમારી OTPs, બેંક ઓળખપત્રો અથવા વ્યક્તિગત માહિતી કોઈની સાથે શેર કરવાનું ટાળો.
- તમારા બેંક ખાતાઓને નિયમિતપણે મોનિટર કરો અને કોઈપણ અનધિકૃત વ્યવહારોની જાણ તાત્કાલિક તમારી બેંક અને નજીકના પોલીસ સ્ટેશનને કરો.
- એન્ટિવાયરસ ઇન્સ્ટોલ કરો અને તમારી મોબાઇલ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ્સ અને બેંકિંગ એપ્લિકેશન્સને અપડેટ રાખો.
- જો તમને સાયબર છેતરપિંડીની શંકા હોય, તો તરત જ રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઇમ પોર્ટલ: www.cybercrime.gov.in પર તેની જાણ કરો અથવા 1930 ડાયલ કરો.
અમે નાગરિકોને કાયદા અમલીકરણમાં સહકાર આપવા અને સાયબર ગુનેગારો અથવા શંકાસ્પદ ઑનલાઇન પ્રવૃત્તિઓ સંબંધિત કોઈપણ માહિતી સાથે આગળ આવવા વિનંતી કરીએ છીએ. તમારી સમયસર કાર્યવાહી મોટા નાણાકીય નુકસાનને અટકાવી શકે છે અને આવા કપટપૂર્ણ નેટવર્ક્સને તોડવામાં મદદ કરી શકે છે.
