વૉકહાર્ટના સહયોગથી DBT દ્વારા સંશોધન: ઉદ્યોગ-શિક્ષણ જગતની ભાગીદારીનું સફળ ઉદાહરણ
Advertisement
હિમોફિલિયાની જીન થેરાપીનું પ્રથમ સ્વદેશી ક્લિનિકલ ટ્રાયલ પણ સફળ
કેન્દ્રીય વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી રાજ્ય મંત્રી (સ્વતંત્ર પ્રભાર), ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે એક મોટી જાહેરાત કરતા જણાવ્યું કે ભારતે પોતાની પ્રથમ સ્વદેશી એન્ટિબાયોટિક “નેફિથ્રોમાઇસિન”/ Nafithromycin વિકસાવી છે. આ એન્ટિબાયોટિક પ્રતિરોધક શ્વસન ચેપ સામે અત્યંત અસરકારક છે અને ખાસ કરીને કેન્સરના દર્દીઓ તથા અનિયંત્રિત ડાયાબિટીસવાળા લોકો માટે ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થશે.
ડૉ. સિંહે કહ્યું કે આ અણુ સંપૂર્ણપણે ભારતમાં જ કલ્પના કરાયેલો, વિકસાવેલો અને ક્લિનિકલી પ્રમાણિત થયેલો પ્રથમ અણુ છે, જે દવાના ક્ષેત્રમાં ‘આત્મનિર્ભરતા’ તરફનું એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું છે.
સરકારી-ખાનગી ક્ષેત્રનો સફળ સહયોગ:
આ એન્ટિબાયોટિક ભારત સરકારના જૈવ તકનીકી વિભાગ (DBT) દ્વારા જાણીતી ખાનગી ફાર્મા કંપની વૉકહાર્ટ (Wockhardt)ના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવી છે. મંત્રીએ આને બાયોફાર્માસ્યુટિકલ વિકાસને વેગ આપતી સફળ ઉદ્યોગ-શૈક્ષણિક ભાગીદારી (Industry-Academia Partnership) તરીકે ટાંક્યું હતું.
આત્મનિર્ભર ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમ પર ભાર:
‘મલ્ટી-ઓમિક્સ ડેટા ઇન્ટિગ્રેશન અને એનાલિસિસ માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો ઉપયોગ’ વિષય પર ત્રિ-દિવસીય તબીબી કાર્યશાળાનું ઉદ્ઘાટન કરતાં ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે ભારતે સરકારી ભંડોળ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ‘આત્મનિર્ભર ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમ’ બનાવવાની જરૂર છે. તેમણે કહ્યું કે સંશોધન અને નવીનતામાં વૈશ્વિક માન્યતા મેળવવા માટે ખાનગી ક્ષેત્રની વ્યાપક ભાગીદારી અને પરોપકારી સમર્થનની સંસ્કૃતિ ઊભી કરવી જરૂરી છે.
જીન થેરાપીમાં પણ મોટી સફળતા:
સરકાર અને બિન-સરકારી સહયોગની અન્ય એક સફળતાની કહાણીનો ઉલ્લેખ કરતાં મંત્રીએ જાહેરાત કરી કે ભારતે જીન થેરાપીમાં એક મોટી સફળતા હાંસલ કરી છે. હિમોફિલિયાની સારવાર માટેનું પ્રથમ સફળ સ્વદેશી ક્લિનિકલ ટ્રાયલ પૂર્ણ થયું છે. આ ટ્રાયલ DBTના સમર્થનથી ક્રિશ્ચિયન મેડિકલ કૉલેજ, વેલ્લોરમાં કરવામાં આવ્યું હતું.
ડૉ. સિંહે જણાવ્યું કે આ ટ્રાયલમાં શૂન્ય રક્તસ્રાવના કેસ સાથે 60-70 ટકા સુધારા દર નોંધાયો છે, જે તબીબી સંશોધનમાં એક સીમાચિહ્નરૂપ ઘટના છે. આ તારણો પ્રતિષ્ઠિત ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડ જર્નલ ઑફ મેડિસિનમાં પણ પ્રકાશિત થયા છે.
AI આરોગ્યસંભાળ અને શાસનમાં ક્રાંતિ લાવશે:
- ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) એ આરોગ્યસંભાળ, શાસન કાર્યક્ષમતા અને નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયામાં ક્રાંતિ લાવવા જઈ રહ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું કે AI-આધારિત મોબાઇલ ક્લિનિક્સ પહેલેથી જ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સેવા આપી રહ્યા છે, અને AI-સંચાલિત ફરિયાદ નિવારણ પ્રણાલીએ 97-98 ટકાની સાપ્તાહિક નિરાકરણ દર હાંસલ કર્યો છે.
મંત્રીએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે જૈવ તકનીકી, AI અને જિનોમિક દવાઓમાં આત્મનિર્ભરતાના નવા યુગમાં ભારત એક વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવાની યાત્રાને નવી દિશા આપશે.
