National

શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે એક એવી નાની ચિપ હોય, જે તમારી આંગળીના ટેરવે ફિટ થઈ જાય અને રોગચિહ્ન શોધી શકે, પાણી શુદ્ધ કરી શકે કે નાનો સેન્સર પાવર આપી શકે? આ સ્વપ્નને હકીકતમાં ફેરવવા માટે IIT ગાંધીનગરના વૈજ્ઞાનિકોએ એક અનોખો પ્રયાસ કર્યો છે. IITGNની ટીમે તાઇવાન, પોર્ટુગલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના સંશોધકો સાથે મળી “વર્મીક્યુલાઇટ” માટી આધારિત અતિ-પાતળા નેનોપટલનું એન્જિનિયરિંગ કર્યું છે, જે ખારા વાતાવરણમાં પણ આયનોની ગતિને વિદ્યુત રીતે નિયંત્રિત કરી શકે છે. આ સિદ્ધિને તાજેતરમાં Nature Communications જર્નલમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવી છે. પ્રોફેસર ગોપીનાથન કેલોનની આગેવાની હેઠળની ટીમે આ કુદરતી માટીના સ્તરો વચ્ચેનું અંતર માત્ર 3-5 એંગસ્ટ્રોમ સુધી ટ્યુન કર્યું — એટલે કે મીટરના દસ અબજમા ભાગ જેટલું! આટલી નાની ચેનલોમાં, વિદ્યુત ક્ષેત્રો ઓવરલેપ થઈ જાય છે, જેના કારણે ખારા પરિસ્થિતિઓમાં પણ આયન ગતિ પર સંપ...